الغزالي
86
كيمياى سعادت ( فارسى )
بود ، گفتند : « اگر پاك كنى چه باشد ؟ » گفت : « طبيب را گفتهام كه دست فرا چشم نكنم ، آنگاه دروغ گفته باشم . » و عيسى ( ع ) همىگويد كه « از كبائر يكى آن است كه حق - تعالى - به گواهى خواهند به دروغ ، و گويند كه خداى - تعالى - داند كه چنين است ، و نه چنان باشد . » و رسول ( ص ) گفته است كه « هر كه بر خواب [ 1 ] دروغ گويد وى را اندر قيامت تكليف كنند تا گره بر دانهء جو زند . » آفت دوازدهم غيبت است و اين نيز بر زبانها غالب باشد و هيچ كس - الا ما شاء اللّه - از اين خلاص نيابد . و و بال اين عظيم است و حق - تعالى - اندر قرآن اين را بدان مانند همىكند كه كسى كه گوشت برادر مرده خورد . و رسول ( ص ) گفت : « دور باشيد از غيبت ، كه غيبت از زنا بتر است ، توبه از زنا فرا پذيرند و از غيبت نپذيرند تا آن كس [ 2 ] بحل نكند . » و گفت : « شب معراج به قومى بگذشتم كه گوشت روى خويش به ناخن همى فرو مىآوردند ، گفتم : اين كدام قوماند ؟ گفتند : آناناند كه غيبت كنند مردمان را ، » و سليمان بن جابر ( رض ) مىگويد كه « رسول ( ص ) را گفتم : مرا چيزى بياموز كه مرا دست گيرد . گفت : كار خير را حقير مدار ، اگر هم آن بود كه از دلو خويش پارهاى آب در كوزهء كسى كنى ، و با برادر مسلمان پيشانى گشاده دار و چون از پيش تو برخيزد غيبت مكن ، » و حق - تعالى - به موسى ( ع ) وحى فرستاد كه « هر كه توبه كرده از غيبت بميرد ، باز پسين كسى باشد كه اندر بهشت شود ، و اگر توبه ناكرده بميرد ، پيشين كسى بود كه در دوزخ شود . »
--> [ 1 ] در حكايت خوابها ، در « ترجمهء احياء » : من كذب في حلمه . . . اى ، كسى كه دروغ بگويد در خواب خود . . . ( ربع مهلكات ، ص 377 ) . [ 2 ] كسى كه از وى غيبت شده است .